Gelişim ve Gelişim Geriliği Nedir?
Gelişim; bilişsel, fiziksel, dil-konuşma ve sosyal-duygusal gelişim alanlarında meydana gelen değişimler ve sürekli bir ilerlemeyi ifade eder. Gelişim belli bir sıra ile gerçekleşse de her çocukta becerilerin kazanımı farklı sürelerde olabilir. Gelişimin temel basamaklarındaki kazanımlar için belirlenmiş olan geniş yaş aralıkları vardır. Normal gelişim gösteren çoğu çocuk yaş aralığında yer alan becerileri gösteremiyor olsa bile bu becerilerde ilerleme kaydediyor olmalıdır.
Gelişim belli bir sırayı takip eder ve bir bütündür. Çocukların temel gelişim alanlarında yer alan becerilerin kazanımında meydana gelen gecikmeler ve gerilikler "gelişim geriliği" olarak tanımlanır. Bu nedenle bir alanda meydana gelen gelişim geriliği diğer alanları da etkiler. Örneğin bilişsel alanda meydana gelen gecikmeler dil ve konuşma gelişimini, dil ve konuşma gelişimindeki gecikmeler ise sosyal duygusal gelişim alanında geriliklere sebep olur.
Gelişim Geriliği Nedenleri Nelerdir?
Çocuklarda görülen gelişim geriliği doğum öncesinde, doğumda ya da doğum sonrasında meydana gelen biyolojik etkenlerin yanı sıra sadece çevresel etkenlerden de kaynaklanabilmektedir. Bu çevresel nedenler; çocuğun bakım veren kişi ile yeterince iletişim kuramaması, duyuların yeterince uyarılmaması, çocuğun temel ihtiyaçlarının yanında oyun oynama ihtiyacının karşılanmaması, akranları ile iletişime geçememesi, oturma yürüme gibi motor becerilerinin desteklenmemesi, aşırı koruyucu baskıcı anne ve baba tutumları olarak sıralanabilir.
Gelişim Geriliği Nasıl Anlaşılır?
Aileler oturma, yürüme, koşma gibi kaba motor becerilerin yanı sıra ince motor becerilerde yer aldığı fiziksel beceriler; çevredeki nesne, kişi ve durumları kavrama anlama ve bu bilgileri gerektiğinde kullanma gibi becerileri kapsayan bilişsel becerilerde; konuşulan dili anlama, istek ve ihtiyaçlarını ifade etme, becerilerinin yer aldığı dil gelişimi alanında; yetişkinler ve akranları ile iletişim kurma, sosyal ve duygusal paylaşımlarda bulunma becerilerinde yaşanan gecikmeler ile gelişim geriliklerini fark edebilirler. Fakat yürüme, konuşma gibi becerilerin halk arasında her çocukta farklı zamanlarda meydana geleceğine dair inanışlar bu becerilerin kazanılması için belirlenmiş olan kritik dönemlerin dışına çıkılmasına neden olmaktadır. Bu nedenle çocukların 0 -- 3 yaş aralığında altı ayda bir, 3 -- 6 yaş aralığında yılda bir kez bir uzmanlar tarafından değerlendirilmesinde gelişim geriliklerinin belirlenmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır.
Gelişim Geriliği Düzelir Mi?
Bilişsel, dil, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim alanlarında belirlenen gelişim gerilikleri aile ve uzmanların işbirliği ile tüm yönleri ile belirlendikten sonra aileler gelişim geriliğinin düzelip düzelmeyeceğini kendi çocuklarının yaşıtları gibi bir yaşam sürüp sürmeyeceği merak ederler. Erken dönemde belirlenen gelişim gerilikleri ailenin de tedavi ve eğitim sürecine dahil edilmesiyle çocuklarda hızlı bir gelişim görülmektedir. Uzmanlar çocukların gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla her çocuk için desteklenmesi gereken becerilere yönelik özel ve bütüncül bir program hazırlamaktadır. Programların uygulanması için ailelere rehberlik etmektedir. Çocukların günlük rutinlerinde, yaşam alanlarında, çocuk ve aile arasındaki iletişimde yapılması gereken değişiklikler ve düzenlememler ile ilgili aileler bilgilendirilir. Çocuklarda görülen gelişim gerilikleri ne kadar erken fark edilir ve müdahaleye ne kadar erken başlanırsa çocukların akranları ile arasındaki farkın kapanması o kadar hızlı olmaktadır. Sizde çocuğunuzda gelişimsel gecikmeler fark ediyor ya da bu konuda şüphe duyuyorsanız en kısa zamanda bir uzmana başvurunuz.
