Aile için terimler sözlüğü.

Davranışların nasıl öğrenildiğini ve değiştirildiğini inceleyen bilim dalı. Otizm spektrum bozukluğunda kanıt-temelli en yaygın yöntem. UDA Türkçe çeviri.

0-6 yaş çocuklarda dil-bilişsel, ince motor, kaba motor, sosyal-öz bakım gelişim alanlarını tarayan Türk standardize edilmiş envanter.

Motor planlama bozukluğu — kişi hareketi yapmak istediğinde planlamada zorlanır. Sözel apraksi konuşma seslerinin sıralanmasında zorluk yaratır.

Konuşma seslerinin doğru şekilde üretilmesi. Bozukluğunda belirli sesler (r, s, ş gibi) yanlış telaffuz edilir.

Otizm spektrumunda yer alan, normal/üstün zekâ ile birlikte sosyal etkileşim ve iletişimde belirgin güçlüklerle seyreden tablo. DSM-5 ile artık OSB başlığı altında değerlendirilir.

İşitme cihazı veya koklear implantlı çocuklarda işitme + dil + konuşma becerilerini sözel kanaldan geliştiren altın standart terapi yaklaşımı.

Görsel-motor olgunluk ve algılama becerisini ölçen klasik klinik test. Çocuğa 9 geometrik şekil gösterilir ve kopyalaması istenir.

Özel eğitim öğrencisinin gereksinimleri, mevcut performansı ve hedefleri dikkate alınarak hazırlanan, çocuğa özel yıllık öğretim planı. Aile, öğretmen ve uzman birlikte hazırlar.

Doğum öncesi, sırası veya sonrası beyin hasarına bağlı olarak ortaya çıkan, ilerleyici olmayan motor fonksiyon bozukluğu. Spastik, distonik, ataksik alt türleri vardır.

Dikkat sürdürmede güçlük, hiperaktivite ve dürtüsellik ile karakterize nörogelişimsel bozukluk. Çocukların %5-7'sinde görülür.

0-6 yaş çocuklarda kişisel-sosyal, ince motor, dil ve kaba motor gelişimini tarayan, hızlı uygulanabilen klinik tarama testi.

Yazma becerisinde — el yazısı, imla, cümle yapısı — yaşanan özel öğrenme güçlüğü türü.

Sayı kavramı, sayma, hesaplama ve matematik akıl yürütmede yaşanan özel öğrenme güçlüğü türü.

Zekâ normal/üstün olmasına rağmen okuma akıcılığı ve okuduğunu anlamada yaşanan kalıcı, nörogelişimsel farklılık. Bir öğrenme güçlüğü türüdür.

Hareket planlama ve koordinasyon bozukluğu. Çocuk neyi yapmak istediğini bilir ama vücudunu istediği şekilde hareket ettirmekte zorlanır.

21. kromozom çiftinin bir fazlası ile karakterize, en yaygın kromozomal bozukluk. Erken eğitimle bağımsız yaşam becerileri belirgin gelişir.

Beynin farklı duyulardan gelen bilgileri birleştirip anlamlı tepkiler üretme süreci. Bozukluğunda çocuk dokunsal, vestibüler veya proprioseptif uyaranlara aşırı/az tepki verir.

Beynin; vücut ve çevreden gelen duyusal bilgileri bütünleyerek anlamlandırma süreci. Bozukluğunda hassasiyet veya arayış davranışları görülür.

Duyulan kelime veya cümleleri anlamadan tekrar etme. Otizm spektrum bozukluğunda yaygın. Anında ekolali (hemen tekrar) ve gecikmiş ekolali (saat/gün sonra tekrar) alt türleri.

Bireyin günlük yaşam, oyun, akademik ve iş alanındaki amaçlı aktivitelere katılımını destekleyen sağlık disiplini. Çocuklarda öz-bakım, yazı yazma, oyun becerilerini geliştirir.

0-3 yaş aralığında aile-merkezli, doğal yaşam ortamında uygulanan kanıt-temelli erken müdahale programı.

Görsel algı becerilerini 5 alt-alanda (göz-el koordinasyonu, mekânsal pozisyon, mekânsal ilişkiler, şekil-zemin algısı, biçim sabitliği) ölçen test.

Türkiye'de prematüre/risk grubu bebeklerde gelişimsel müdahale için kullanılan müdahale kart sistemi.

Serebral palsili çocukların kaba motor fonksiyon seviyesini 5 düzeyde sınıflandıran uluslararası sistem. Yürüme, ayakta durma, transfer becerilerine göre.

Manuel kas testi ile kas kuvvetinin 0-5 ölçeğinde standart şekilde derecelendirilmesi.

İleri/çok ileri işitme kaybı olan bireylerde kullanılan, işitsel sinire elektrik uyarısı veren cerrahi takılan elektronik cihaz.

İlkokula başlamadan önce çocuğun akademik hazır oluş düzeyini ölçen, kelime, sayı, kopyalama ve dinleme alt testlerinden oluşan değerlendirme.

Özel gereksinimli öğrencinin sınıf eğitimine katılımı için akademik içeriğin sadeleştirilmesi/zenginleştirilmesi. RAM yönlendirmesiyle.

Disleksili çocuklar için geliştirilmiş çok-duyulu, yapılandırılmış ve sistemli okuma-yazma öğretim yaklaşımı.

İskelet, eklem ve kasları etkileyen, hareket sistemini etkileyen yapısal bozukluklar. Kongenital veya travmatik olabilir.

İletişim, sosyal etkileşim ve davranışta farklılıklarla seyreden, geniş bir spektrumda görülen nörogelişimsel durum.

0-3 yaş arası belirginleşen, sosyal iletişim ve sınırlı/tekrarlı davranış örüntüleriyle seyreden nörogelişimsel farklılık. Erken yoğun müdahale kritik.

Resim değiş-tokuş yoluyla iletişim sistemi. Sözel iletişim henüz kazanmamış OSB'li çocuklara dünyaya pencere açar.

0-6 yaş gelişim geriliği olan çocuklar için ABD'de geliştirilen, ev-temelli ve müfredat-temelli erken eğitim modeli.

Görsel-mekânsal planlama, dürtü kontrolü ve problem çözme becerilerini ölçen, kağıt üzerindeki labirentlerin çıkışını bulma testi.

Dokunsal-kinestetik ipuçlarıyla artikülasyon kazandıran terapi yöntemi.

Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından özel gereksinimli çocuklara verilen, eğitsel değerlendirme ve müdahale önerisi raporu. MEB destek eğitim için zorunlu.

Doğum öncesi, anı ya da sonrası beyin hasarına bağlı hareket ve postür kontrolünü etkileyen kalıcı, ilerleyici olmayan tablo.

Omurganın yan yana eğriliği. İdiyopatik (bilinmeyen nedenli), nöromüsküler veya konjenital alt türleri.

Çocuğa standart metni sesli okutarak okuma akıcılığı ve anlama becerisini ölçen test. Disleksi tanısında kullanılır.

Tekrarlayıcı, ritmik, görünüşte amaçsız hareket veya seslendirme. Otizm spektrum bozukluğu, zihinsel yetersizlik ve diğer durumlarda görülür.

Türkçe konuşan 2-7 yaş çocuklarda alıcı ve ifade edici dil becerilerini standart şekilde ölçen test.

2-7 yaş arası çocukların Türkçe erken dil gelişimini değerlendiren standart test. Yenigün Dil-Konuşma biriminde uygulanır.

İstemsiz, ani, tekrarlayıcı motor hareket veya ses çıkarma. Tourette sendromu en şiddetli formu.

Dil ve okur-yazarlık becerilerini birlikte değerlendiren, 6-18 yaş kapsamlı test bataryası.

Türkçe konuşan çocuklarda dilbilgisel beceriyi otomatik tepki üzerinden ölçen test.