FRT (Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon)
FTR (fizik tedavi ve rehabilitasyon), doğuştan ya da sonradan edinilmiş, kas, sinir ve iskelet sistemi problemlerinin yanı sıra, nörolojik hastalıklar, ortopedik problemler, fıtık, felç, travma, ağrı, kireçlenme, ameliyatlardan sonra gelişen fonksiyon bozuklukları ve diğer hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan hareket kısıtlılıklarının tanı, tedavi ve önleyici tedavisi ile ilgilenen bir uzmanlık dalıdır.
FTR Nedir?
FTR, fizik tedavi rehabilitasyon; kişinin yaşamını ve hayat kalitesini etkileyen engellilik durumunun iyileştirilmesi ve ortadan kaldırılması için multidisipliner yaklaşım ile yani diğer tıp branşları ile birlikte çalışan, hastanın sosyal hayatına etkin bir şekilde geri dönmesi için çalışan tıp bilimidir.
FTR tedavisi için amaç, farklı hastalıklar ve yaralanmalar sonucu meydana gelen bozukluğun ve hastanın yaşam kalitesinin düşmesine sebep olan durumun ortadan kaldırılması, bağımsız hareket potansiyelinin artırılması, var olan ağrı ve yakınmaların giderilmesidir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümüne yatan ya da ayakta gelen hastaya özel durumu göz önünde bulundurularak en uygun FTR tedavisi seçeneği uygulanır. Kalıcı ve hareket kısıtlılığı yaratan hasarlanmalara bağlı olarak gelişen fonksiyon kapasitesinin belirlenmesi ve giderilmesi için termoterapi olarak tanımlanan ısı uygulamaları, kriyoterapi yani soğuk uygulamaları, su ile tedavi, elektrik akımları ile tedavi, fototerapi, mekanoterapi ve ilaçla tedavi gibi pek çok yöntem ve teknolojik gereç kullanılır. Kas ve iskelet sistemi hastalıklarının yanı sıra, ortopedik girişimler sonrası uygulanan ortopedik rehabilitasyon, inme sonrası gelişen hareket bozuklukları, yüz felci, sinir hasarlanmaları sonrasında nörolojik rehabilitasyon, doğum sırasında gelişen rahatsızlıklar için pediatrik rehabilitasyon uygulanır. Sinir kesisi, kırık ve benzeri problemler için yapılan el cerrahisi sonrası rehabilitasyon ile yanıklara bağlı olarak gelişen hareket bozukluklarının rehabilitasyonu da FTR uzmanı tarafından gerçekleştirilir.
FTR (Fizik Tedavi Rehabilitasyon) Alanları
Kemik erimesi, karpal tünel, kübital tünel, boyun ve bel fıtığı, tetik parmak, SMA hastalarıyla birlikte lenfödem olarak bilinen lenf nodülleri alınan hastalar ve radyoterapi alan, meme kanserine bağlı olarak mastektomi yapılan hastalar fizik tedavi rehabilitasyon desteği alır. Eklem içi ve yumuşak doku enjeksiyonları, PRP uygulamaları, nöroterapi, mezoterapi ve kuru iğne ile ağrı tedavisi gibi pek çok yöntem ile hareket kısıtlılığına yol açan durum veya durumların ortadan kaldırılması ve kişinin normal hayatına dönmesi hedeflenir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümünün uzmanlık alanına giren diğer FTR tedavileri şunlardır;
- Tam ya da kısmi felçli hastaların hareketlerinin artırılması, koordinasyonun sağlanması ve kas gruplarının güçlendirilmesi, - Omurilik yaralanmaları bulunan ve serebral palsi hastalarının hayat kalitelerinin yükseltilmesi, - Spor yaralanmalarına bağlı olarak gelişen menisküs, kas zedelenmeleri, kırık ve diğer yaralanmaların rehabilitasyonu , - Romatoid artrit ve ankilozan spondilit gibi romatizmal hastalıkların tanı ve tedavisi sonrasında özel FTR yöntemleri ile hastanın hareketlerinin artırılması, - Osteoporoz ve dejeneratif eklem hastalıklarının rehabilitasyonu, - Skolyoz olarak tanımlanan, omurga eğriliği bulunan hastaların tedavisi, - Fibromiyalji ve miyofasiyal ağrı sendromuna bağlı gelişen hareket kısıtlılıklarının giderilmesi ve hastaların hayat kalitelerinin artırılması, - El yaralanmalarına bağlı olarak uygulanan mikro cerrahi operasyonlar sonrası rehabilitasyon - Bel ve boyun fıtığı operasyonu öncesi ve sonrasında hastaların günlük aktivitelerine hızlı bir şekilde dönebilmesi için rehabilitasyon, - Boyun kaynaklı baş ağrıları tedavisi, - Kol ve bacakta görülen sinir sıkışmalarının tedavisi, - Boyun, sırt, bel ve diğer bölgelerde bulunan kas ve iskelet sisteminde var olan kas spazmlarının ve diğer problemlerin manuel terapi ile acısız ve etkili bir şekilde giderilmesi...
FTR (Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon) Uygulamaları
Seanslar hâlinde uygulanan fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarının süresi, hastanın mevcut durumuna göre farklılık gösterir. Tüm FTR uygulamaları modern tıp bilimi dahilinde, uzman hekimler, FTR uzmanları, fizyoterapistler tarafından yapılır.
Sıklıkla kullanılan fizik tedavi yöntemleri aşağıda sıralanmıştır.
- Egzersiz: Vücudun diğer bölgelerine göre kas ve dokuların zayıf olduğu alanların fiziksel aktiviteyle kuvvetlendirildiği, hastaların kas ve iskelet sisteminin güçlendirildiği tedavi yöntemidir. Postür yani duruş bozukluğundan kaynaklı ağrıların giderilmesi için kullanılır. Ayrıca lenfatik akımı artırıcı solunum egzersizi de uygulanır. - Elektroterapi: Alçak ve yüksek elektrik akımı kullanılarak, ağrı ve kas güçsüzlüğünü ortadan kaldırmak için yapılan tedavi şeklidir. İlgili bölgeye farklı frekanslarda elektrik akımı uygulanarak ödem azaltılır, kan dolaşımı artırılır ve vücut fonksiyonları iyileştirilir. - Fototerapi: Lazer ve UV ışınlarının doğru bölgelere uygulanması ile yapılan tedavi türüdür. - Hidroterapi: Su ile yapılan tedavi yönteminde hastalara sıcak su küveti, kontrast banyo, deniz suyu ile tedavisi, kaplıca ve girdap banyosu uygulanır. - Manuel Terapi: Herhangi bir ilaç, cihaz ya da alet olmadan elle yapılan bir fizik tedavi yöntemidir. Vücudun farklı bölgelerinde oluşan kas spazmı, gerginlik ve ağrı gibi sorunların ortadan kaldırılması için uygulanan bu terapi türünde kısa sürede iyileşme sağlanır. - Mekanoterapi: Farklı aletler kullanılarak bel ve boyun çekme hareketlerinin yanı sıra kompres uygulamaları ve manipülasyonların uygulandığı fizik tedavi yöntemidir. - Termoterapi: Problemli bölgeye yüzeysel ya da derin ısı uygulamaları olarak tanımlanan bu yöntemde, sıcak paketler, yüksek frekanslı elektrik akımları diğer bir deyişle mikrodalga kullanımı, yüksek frekanslı ses yani ultrason tedavisi, kızılötesi ışın, güneş ışınları ve parafin banyosu ile yapılan tedavi türüdür. - Kriyoterapi: Ağrılı bölgeye uygulanan soğuk su paketi, buz torbası, sprey, sıvı nitrojen ve soğuk kompresler ile yapılan fizik tedavi türüdür. Halk arasında dondurma olarak bilinen bu yöntemle, akut olarak gelişen rahatsızlıklar, hücresel aktiviteyi hızlandırmak, operasyon sonrası konnektif doku olarak tanımlanan bağ dokusunu iyileştirmek ve kan dolaşımını artırmak için uygulanır.
